Windows CMD & PowerShell 0 dan: To‘liq Qo‘llanma

1) CMD vs PowerShell

2) Fayl va papkalar

dir
cd Desktop
mkdir test
type file.txt
copy a.txt b.txt
move b.txt C:\Temp
del a.txt

3) Tarmoq

ipconfig /all
ping 8.8.8.8
tracert google.com
nslookup example.com
netstat -ano
arp -a

4) Jarayonlar

tasklist
taskkill /PID 1234 /F

5) Servislar

sc query
sc start servicename
sc stop servicename

6) Xavfsizlik diagnostikasi

whoami
whoami /groups
net user
net localgroup administrators

7) Cheatsheet

# PowerShell
Get-Process | Select-Object -First 10
Get-Service | Where-Object {$_.Status -eq "Running"} | Select-Object -First 10
Test-NetConnection -ComputerName 8.8.8.8 -Port 53

📞 Aloqa

Savollar bo‘lsa yozing:

CMD Cheat Sheet (0 dan) — Eng kerakli buyruqlar

Quyidagi buyruqlar Windows’da tizim holatini tekshirish, tarmoq diagnostikasi va log/konfiguratsiyani ko‘rish uchun ishlatiladi. Bularni faqat ruxsatli tizimlarda va o‘zingizning kompyuteringizda ishlating.

1) Tizim haqida ma’lumot

systeminfo hostname wmic os get osarchitecture echo %PROCESSOR_ARCHITECTURE%

Izoh: OS versiya, arxitektura (x64/x86), kompyuter nomi va boshqa detallarni chiqaradi.

2) Environment (muhit o‘zgaruvchilari)

set
  • COMPUTERNAME — kompyuter nomi
  • USERNAME — user
  • TEMP/TMP — vaqtinchalik papka
  • USERPROFILE — home papka
  • windir — Windows papkasi (odatda C:\Windows)

3) Tarmoq diagnostikasi

ipconfig /all ping 8.8.8.8 tracert google.com arp -a netstat -ano

Izoh: IP konfiguratsiya, marshrut (route), ARP kesh va ochiq ulanish/portlarni ko‘rish.

4) Jarayonlar va servislar

tasklist tasklist /svc sc query sc start SERVICENAME sc stop SERVICENAME

Izoh: Qaysi process ishlayapti va qaysi servislar yoqilganini tekshiradi.

5) Xavfsizlik eslatmasi

  • Ko‘rganingizni tushunmay turib o‘zgartirmang (firewall, service, registry).
  • Tizimda noma’lum port/ulanish bo‘lsa: avval netstat -ano → keyin PID’ni tasklist bilan aniqlang.

Windows nima? CMD va PowerShell farqi

Windows — Microsoft’ning operatsion tizimi. Unda tizimni boshqarish uchun 2 ta asosiy konsol bor:

Eslatma: Bu sahifa diagnostika va himoya (defensive) maqsadida tuzilgan.

Tizim haqida ma’lumot

systeminfo
systeminfo | findstr /B /C:"OS Name" /C:"OS Version"
hostname
wmic os get osarchitecture
wmic computersystem LIST full
wmic qfe list brief

Bu buyruqlar kompyuter modeli, OS versiya, arxitektura va o‘rnatilgan yangilanishlarni ko‘rsatadi.

Environment (muhit o‘zgaruvchilari)

set
echo %USERNAME%
echo %COMPUTERNAME%
echo %USERPROFILE%
echo %windir%

Domain muhitida foydali o‘zgaruvchilar: %USERDOMAIN%, %USERDNSDOMAIN%, %LOGONSERVER%.

Protsesslar va servislar

tasklist /V
tasklist /SVC
net start
sc query
schtasks /query /fo LIST /v

Agar kompyuter sekinlashsa yoki shubhali servis bo‘lsa, shu buyruqlar yordam beradi.

Tarmoq diagnostikasi

ipconfig /all
route print
arp -a
netstat -ano
type C:\Windows\System32\drivers\etc\hosts
ipconfig /displaydns

Share / SMB haqida

net view
net share
net view \\COMPUTER /ALL

Sessionlar

qwinsta
klist sessions

Terminal sessionlar va Kerberos sessionlar (domain bo‘lsa) ko‘rinadi.

Firewall: holatini ko‘rish

netsh advfirewall show allprofiles
netsh advfirewall firewall show rule name=all

Firewall’ni o‘chirib qo‘yish tavsiya etilmaydi. Xavfsizlik uchun aksincha sozlab ishlatish kerak.

Wi‑Fi profillar (faqat o‘zingizniki)

netsh wlan show profile
netsh wlan show profile "SSID_NOMI" key=clear

Bu buyruq saqlangan Wi‑Fi profillarni ko‘rsatadi. Faqat o‘zingizga tegishli tarmoq/parolni tekshirish uchun ishlating.

Kundalik foydali CMD buyruqlar

cd
dir /a
dir /s /b
type file.txt
time
date
shutdown /r /t 0