SSH va Nmap 0 dan: Xavfsiz Labda O‘rganamiz
⚠️ Muhim qoida
Bu darslik faqat o‘zingizga tegishli yoki ruxsat berilgan lab/hostlarda ishlash uchun. Begona tarmoqlarni skan qilish — qonun buzilishi bo‘lishi mumkin.
📌 Mundarija
1) SSH 0 dan
SSH — masofadagi kompyuterga shifrlangan terminal orqali ulanish.
# basic ulanish ssh user@IP # port boshqa bo'lsa ssh -p 2222 user@IP
Foydali buyruqlar
# ulanish tarixini tekshirish ls ~/.ssh # host key ogohlantirish bo'lsa (ehtiyot!) ssh-keygen -R IP
2) SSH key (kalit)lar
Parol o‘rniga kalit ishlatsa bo‘ladi: xavfsizroq va qulayroq.
# kalit yaratish ssh-keygen -t ed25519 -C "otabek" # public key ni serverga qo'shish (ruxsatli host) ssh-copy-id user@IP
3) ~/.ssh/config
Host mylab HostName 192.168.56.10 User kali Port 22 IdentityFile ~/.ssh/id_ed25519
Keyin: ssh mylab deb ulanasan.
4) Nmap 0 dan
Nmap — tarmoq diagnostika va audit uchun port/service aniqlash vositasi.
# host tirikligini tekshirish nmap -sn 192.168.56.0/24 # oddiy port scan (o'z lab IP'ingizda) nmap 192.168.56.10
5) Eng foydali flaglar
-p-— barcha portlar (1–65535)-p 22,80,443— tanlangan portlar-sS— TCP SYN scan (sudo bilan)-sV— service versiya aniqlash-O— OS taxmin (har doim 100% emas)-A— agressiv: sV + scripts + traceroute (lab uchun)-Pn— ping blok bo‘lsa ham skan (labda ehtiyot)
# to'liqroq (lab) sudo nmap -p- -sS -sV 192.168.56.10 # os+script (faqat lab) sudo nmap -A 192.168.56.10
6) Xavfsiz amaliyot (lab)
Lab tavsiyasi
- VirtualBox: Kali + test VM
- Host-only network
- IP lar 192.168.56.x
Checklist
- Ruxsat bormi?
- Qaysi IP/Scope?
- Log yozib bor
- Keraksiz agressiv skan qilma
📞 Aloqa
Savollar bo‘lsa yozing:
Nmap (0 dan) — ruxsatli audit uchun asoslar
Nmap — tarmoqdagi host va servislarni aniqlash uchun ishlatiladigan vosita. Uni faqat o‘zingizga tegishli yoki ruxsat berilgan lab/tizimlarda ishlating.
1) Eng oddiy tekshiruv (o‘zingizning kompyuteringiz)
nmap 127.0.0.1
nmap localhost
Bu sizning lokal kompyuteringizdagi ochiq portlarni ko‘rsatadi.
2) Ma’lum portlarni tekshirish
nmap -p 22,80,443 192.168.1.10
-p — port(lar)ni aniq ko‘rsatish. Labda ishlating.
3) Servis versiyasini bilish (himoyachi uchun foydali)
nmap -sV -p 22,80,443 192.168.1.10
Izoh: Servis versiyasi patch/yangilash zarurligini tushunishga yordam beradi.
4) Natijani tushunish
- open — port ochiq, servis javob beryapti
- closed — port yopiq, lekin host javob beradi
- filtered — firewall/filtr sabab javob yo‘q
5) Xavfsiz amaliyot qoidalari
- Real tashkilot tarmoqlarini ruxsatsiz skan qilmang.
- Labda ishlang: VirtualBox “Host-only/Internal”.
- Har skan maqsadini yozib boring (qaysi IP, nima uchun, natija).